Alle berichten door Armada

Simon Mulder: ‘Wiens Wilde is het eigenlijk?’

OVER DE APPROPRIATIE VAN OSCAR WILDE

‘Oi, Oscar Wilde!’
De tweede klas van de school waar ik Klassieke Talen gaf was op excursie naar Londen. Nietsvermoedend kuierde ik iets voor de groep uit langs de kade van de Theems ter hoogte van London Eye, toen een daar toevallig pauzerende Charlie Chaplin-imitator opkeek van zijn smartphonescherm, naar mij wees en riep: ‘Oi, Oscar Wilde!’

Het onverwachte gevolg van het feit dat ik mijn haar kort ben gaan dragen, is dat ik tamelijk vaak voor Oscar Wilde (1854-1900) aangezien word – ofwel, door lieden die wat minder lezen, voor Tonio, de ongelukkig omgekomen zoon van A.F.Th. van der Heijden, die op het omslag van diens gelijknamige succesvolle in-memoriamroman staat afgebeeld met een foto waarop hij een karakteristiek portret van Wilde imiteert, compleet met stok, slappe zijden vlinderdas en bontkraag. Voor een voordragend dichter die ook vaak in de Romantische hoek gezet wordt en – toegegeven – ooit voornamelijk zijn inspiratie uit de late 19e eeuw haalde en het daarbij ook niet onbelangrijk vindt om zich naar de gelegenheid te kleden, is zulk een vergelijking des te confronterender. Lees verder Simon Mulder: ‘Wiens Wilde is het eigenlijk?’

Georg Horvath is uit zijn humeur

Een verhaal van Saša Stanišić
Vertaling uit het Duits door Kees Wallis

Georg Horvath hoeft Rio niet meer te zien. Hij trekt het zonneschermpje naar beneden, hoewel net de melding kwam over het optrekken van de zonneschermpjes, over het opklappen van de tafeltjes, over het rechtop zetten van de rugleuningen: wilt u er alstublieft voor zorgen dat.

Georg Horvath betrapt zijn innerlijke stem op het allitererend substantiveren en halfslachtig intoneren van de meldingen, en zouden zonneschermpjes ’s nachts niet anders moeten worden genoemd?

Te veel inflight Riesling en al dertig uur zonder slaap en een buurman uit het Verre Oosten, die nu al weer een zuurtje in zijn mond stopt. Hoeveel zuurtjes kan zijn kleine maag aan? De hele vlucht heeft de Aziaat zuurtjes gegeten en na elk zuurtje heeft hij het papiertje zorgvuldig tot een vierkant gevouwen om het in zijn stoelzak op te bergen. Lees verder Georg Horvath is uit zijn humeur

Lodewijk van Deyssel naar Rusland

Simon Mulder

‘Wilt u de volgende doos?’ Het archief van Lodewijk van Deyssel, pseudoniem van Karel Alberdingk Thijm (1864-1952), berustend bij het Literatuurmuseum in Den Haag, is groot. Ontzagwekkend groot. In de studiezaal van het Literatuurmuseum heb ik slechts de dagboeken opgevraagd, in de hoop daarin meer te vinden over Van Deyssels reis naar Rusland in 1905, daar zowel de twee bakstenen van delen van Harry G.M. Pricks biografie van Van Deyssel als zijn uitgegeven autobiografische geschriften ons weinig vertellen over zijn omstandigheden voor, tijdens en na deze onderneming. De dagboeken alleen al beslaan reeds zes dozen, grofweg maar niet geheel, chronologisch gesorteerd; en dat zijn slechts zes van de in totaal achtennegentig dozen vol manuscripten. Lees verder Lodewijk van Deyssel naar Rusland

En ze leefden nog lang en ongelukkig

Over Schittering van Margaret Mazzantini

Er was eens een Italiaanse jongen, Costantino. Hij woonde in Rome en was de zoon van een conciërge. Er was eens een andere Italiaanse jongen, Guido. Hij woonde in hetzelfde gebouw en was de zoon van een arts. Ze hielden van elkaar en leefden lang en ongelukkig.

Ziedaar het verhaal van Margaret Mazzantini’s Splendore (2013). De Nederlandse vertaling Schittering (2016, Wereldbibliotheek) is verzorgd door Miriam Bunnik en Mara Schepers. De roman stond op de shortlist van de Europese Literatuurprijs en werd bij verschijnen getipt door het boekenpanel van De Wereld Draait Door. Lees verder En ze leefden nog lang en ongelukkig

In het land der wonderen

Over Winterse buien van Sana Valiulina

Van veel plaatsen op aarde hebben we een beeld zonder dat we er ooit zijn geweest. Dat beeld ontstaat via boeken, films, foto’s, verhalen van anderen of door ongegronde vooroordelen. Sana Valiulina (1964, Tallinn, Estland) herinnert zich nog precies wanneer haar beeld van Nederland, haar toekomstige vaderland, vorm kreeg. In het openingsessay van Winterse buien, of Ben ik wel geïntegreerd genoeg? (2016, Prometheus) schrijft ze:

Mijn eerste kennismaking met Nederland verliep via het geschreven woord. Ik was een jaar of tien, en op een dag dat ik me verveelde pakte ik een boek uit de grote boekenkast van mijn vader. Het land der wonderen heette het, het boek dat het wonderland genaamd Gollandija tevoorschijn toverde.

Of ze toen al dacht aan een mogelijk leven in dat land, weet ze niet meer,

Maar het was een stil begin van een lange romance tussen mij en het land waarvan de naam in het Russisch – Gol-lan-di-ja – een vrouwelijke uitgang heeft, en met die dubbele ‘l’ in het midden, op de wielen van de naburige ‘o’ en de ‘a’, eindeloos in je mond rolt, zoals de ronde kazen op de Goudse markt.

Lees verder In het land der wonderen

‘Ik like Oekraïne’

De hedendaagse Oekraïense literatuur in vogelvlucht
Door Tobias Wals

– Oké, kijk, het gaat hierom… De uitgeverij is bezig met een speciaal project, je snapt zelf wel voor welke dag – een boek met als thema: ‘Waarom ik van Oekraïne houd’. Het moet een bundel worden waar onze bekendste schrijvers aan meewerken, jij bent toch ook bekend? Schrijf dus op waarom je van Oekraïne houdt. Wat je maar wil – een verhaal, een schets, etc… Zolang er maar relevante motieven aan bod komen. Heb je daar tijd voor?

– En wat als ik niet van Oekraïne houd? vroeg ik.

– Nou ja… schaterde Ihor, dan schrijf je dat je er niet van houdt.

Uit Oleksi Volkovs verhaal ‘Señor Robinson’.

Op 24 augustus 2016 vierde Oekraïne vijfentwintig jaar onafhankelijkheid. De Kievse uitgeverij Nora-Droek publiceerde ter gelegenheid van het jubileum de verhalenbundel ‘Ik like Oekraïne’ (Я like Україну). Geen slecht idee – sinds Euromajdan in 2014 een einde maakte aan het regime van de pro-Russische president Janoekovytsj viert het patriottisme hoogtij in Oekraïne. Het zijn gouden tijden voor producenten van blauw-gele vlaggen en vysjyvanka’s, traditionele hemden met borduursels. Ook uitgevers proberen munt te slaan uit deze vaderlandsliefde. Lees verder ‘Ik like Oekraïne’