Pablo Martín Sánchez, “De onderstreping is van jou”

Vertaling Luc de Rooy

 

 

Laten we ons een lezer voorstellen die ligt te lezen op het moment dat de nacht invalt. Laten we aannemen dat jij die lezer bent, languit op bed, en dat de tekst die je leest Borges’ verhaal ‘De bibliotheek van Babel’ is. Laten we ervan uitgaan dat je de tekst éénmaal leest en dat je moeite hebt hem te begrijpen. We nemen aan dat je hem nog eens leest in een poging hem toch te doorgronden. Je neemt er een potlood bij voor het geval je een passage wilt onderstrepen die van belang is, en het duurt niet lang voor je je eerste zin onderstreept, vreemd genoeg een die onderaan in een voetnoot opduikt: het is voldoende dat een boek mogelijk is teneinde te bestaan. Ik weet dat het laat begint te worden en dat je zou moeten overwegen het licht uit te doen en te gaan slapen, maar je kunt de verleiding niet weerstaan om hem opnieuw te lezen. Dit keer onderstreep je twee zinnen die je net zo significant vindt als de eerste, misschien zijn ze nog wel significanter. Een nieuwe lezing geeft verborgen betekenissen vrij die je je niet had durven voorstellen. Je blijft doorgaan met herlezen en onderstrepen, en wanneer de ochtend al goed en wel is aangebroken, word je door slaap overmand en ontglipt het potlood aan je vingers en valt tikkend op de plavuizen.
De volgende ochtend word je zwetend wakker. Je verbaast je erover dat het boek van Borges in een hoek van de kamer ligt, je begrijpt niet hoe het daar is beland. Je doucht je snel, gaat naar je werk en vergeet de nachtelijke waanzin. Aan het eind van de middag ga je naar huis, trekt je schoenen uit, en nadat je de televisie hebt aangezet ga je op de bank liggen. Je dommelt weg. Meteen wanneer je wakker wordt herinner je je Borges’ verhaal en gaat naar je slaapkamer: het boek ligt nog altijd in de hoek; het potlood bij het voeteneind van het bed. Je begint opnieuw te lezen, en tot je verbijstering blijk je er de vorige avond helemaal niets van begrepen te hebben: elke zin die je leest is een nieuwe ontdekking, je raakt niet uitgestreept.

Laten we aannemen dat je na verloop van een week het verhaal van Borges meer dan dertig keer gelezen hebt en dat het zozeer onderstreept is dat het geen zin heeft om ermee door te gaan; op zeker moment zijn nog maar een paar losse zinnen niet onderstreept. Je leest ze en beseft hoe belangrijk ze zijn, ondanks (of misschien juist wel dankzij) hun schijnbare trivialiteit. Met een ironische grijns onderstreep je ze. Maar je meent dat je nog altijd niet elke betekenis uit de tekst hebt gehaald, en eigenlijk heb je zin om hem nog eens te lezen. Je duikt er opnieuw in, en al snel ontdek je een uitzonderlijke frase die je graag zou willen benadrukken. Omdat je een dubbele streep niet al te elegant vindt, besluit je de eerdere onderstreping uit te gummen, waardoor de zin afsteekt tegen de rest van de tekst. Vanaf dat moment begin je in de interessantste passages te gummen.

Laten we ons voorstellen dat je doorgaat met lezen en gummen tot er nog maar één zin onderstreept is. Laten we aannemen dat die overgebleven zin het is voldoende dat een boek mogelijk is teneinde te bestaan is. Dan pas mag je van jezelf stoppen met lezen en besef je dat je niet weet of je de afgelopen tijd in de hemel of de hel hebt doorgebracht.

________________________

Oorspronkelijke titel ‘El subrayado es tuyo’, gepubliceerd in Fricciones, E.d.a. Libros, Málaga, 2011.

__________________________

Pablo Martín Sánchez (Reus, Spanje, 1977) is schrijver van romans, verhalen en journalistieke stukken en vertaler van Franse taalvernieuwers als Alfred Jarry, Marcel Schwob en Raymond Queneau. Daarnaast is hij lid van het Collège de ’Pataphysique en werd hij enkele jaren geleden de eerste Spaanse schrijver binnen Oulipo. Het mag dan ook geen wonder heten dat zijn debuut, de verhalenbundel Fricciones, bol stond van de taalspelletjes en het aftasten van de literaire conventies. Ook de twee romans die volgden hadden een duidelijk vooraf afgetekend narratieve structuur: El anarquista que se llamaba como yo (2012) was een zoektocht naar een daadwerkelijk bestaand hebbende anarchist, die dezelfde naam droeg als de schrijver. Tuyo es el mañana (2016) is een roman waarin de gebeurtenissen zijn opgetekend die plaatsvonden op de dag dat de Pablo Martín Sánchez geboren werd, 18 maart 1977: precies vierentwintig uur waarin zes verhaallijnen van evenveel personages elkaar kruisen. Foto: Isabel Rodríguez

image
Pablo Martín Sánchez

________________________

Luc de Rooy volgt als uitgever-vertaler de Latijns-Amerikaanse letteren op de voet. Zijn vertalingen van werk van onder anderen Alejandro Zambra, Valeria Luiselli, Álvaro Enrigue en Iván Thays verschenen in literaire tijdschriften als Revisor, Tirade, Das Magazin en Tortuca

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s